เที่ยวชุมชนเก่าแก่ ตามหาขนมฝรั่งกุฎีจีน

โชคยังดีที่วันนี้เหมือนฟ้าเป็นใจ ไม่ตกหนักเหมือนวันก่อนๆ เพราะแพลนเอาไว้ว่าอยากจะลองไปถ่ายรูปเล่นและชิมขนมขึ้นชื่อของ ชุมชนกุฎีจีน สักหน่อย ชื่ออาจจะแปลก ไม่คุ้นหูนัก งั้นลองมาทำความรู้จักสถานที่เก่าแก่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ที่มีประวัติความเป็นมาถึง 200 ปีกันดีกว่า

“ชุมชนกุฎีจีน หรือกะดีจีน” เป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนา และความเชื่ออย่างเห็นได้ชัด มีทั้งวัดซางตาครู้ส, ศาลเจ้าเกียนอันเกง, มัศยิดบางหลวง, และวัดกัลยาณมิตร โดยทริปของเราในวันนี้เริ่ม start จากวัดกัลยาณมิตรครับ ไปไหว้หลวงพ่อซำปอกงก่อน ช่วงนี้วัดกัลยาณมิตรกำลังปรับปรุงอยู่นะครับ พื้นอาจจะเดินไม่สะดวกนิดนึง

ชุมชนกุฎีจีน

วัดกัลยาณมิตร สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2368 โดยเจ้าพระยานิกรบดินทร์ นามเดิมว่า โต สร้างถวายรัชกาลที่ 3 ภายในวัดมี “พระพุทธไตรรัตนนายก” หรือคนจีนเรียกกันติดปากว่า “ซำปอกง” ซึ่งจำลองมาจากวัดพนัญเชิง อยุธยา รัชกาลที่ 3 ทรงพระราชทานนามให้ชื่อ “วัดกัลยาณมิตร” มีความหมายถึงมิตรที่ดี มาจากความสัมพันธ์ส่วนพระองค์ที่มี ต่อเจ้าพระยานิกรบดินทร์ ผู้สร้างวัดนี้้

ชุมชนกุฎีจีน

นอกจากหลวงพ่อซำปอกงยังมี พระพุทธรูปหล่อปางป่าเลไลยก์ พระประธานภายในพระอุโบสถ ถือว่าแปลกตาจากพระประธานวัดทั่วไป ที่ส่วนมากจะเป็นปางสมาธิหรือปางมารวิชัย งดงามมากครับ เอาล่ะ เข้ามาในวัดแล้ว ก็ไหว้พระขอพรสักหน่อยดีกว่า

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

หลังจากนั้นเราก็เดินจากวัดกัลยาณมิตรเลาะริมแม่น้ำไปไม่ไกล ก็จะเจอ “ศาลเจ้าเกียนอันเกง” ว่ากันว่า ชาวจีนฮกเกี้ยนที่ตามเสด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเป็นผู้สร้างขึ้น ภายในประดิษฐานเจ้าแม่กวนอิม (บริเวณนี้ไม่อนุญาตให้ถ่ายภาพครับ) ศาลเจ้ามีความเก่าแก่และสวยงามมาก มีไม้แกะสลักและภาพวาดที่ยังสมบูรณ์อยู่ด้วย

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

งานละเอียดจริงๆ

ชุมชนกุฎีจีน

โดยเฉพาะมุมนี้ ดูมีความปราณีตมาก

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

เสร็จแล้วเราก็เดินกันต่อ เป็นทริปที่สามารถขับรถมาที่เดียว และเดินเที่ยวได้ยาวๆ เลย ตอนนี้เราเดินมาถึงที่ วัดซางตาครู้ส ละครับ แต่ในระหว่างทางก็เจอบ้านหลังนี้เข้า ดูเก่าและสวยงามดี ชาวบ้านแถวนั้นบอกว่าเมื่อก่อนเป็นบ้านฝรั่ง ดูซุ้มประตูทางเข้าสิ โค้งสวยเชียว ถึงแม้ว่าบ้านจะดูเงียบไปหน่อย แต่ว่ามีคนอาศัยอยู่นะครับ

ชุมชนกุฎีจีน

ภาพด้านล่างนี้เป็นซุ้มประตูที่ว่า ซึ่งตอนนี้ไม่ได้ใช้เป็นทางเข้าแล้ว

ชุมชนกุฎีจีน

ไปต่อครับ อย่างที่บอกไปว่าเรามาถึงที่ วัดซางตาครู้ส แล้ว ที่แห่งนี้เป็นศูนย์กลางของชุมชนกุฎีจีน  ความตั้งใจอีกอย่างนึงที่ผมอยากมาที่นี่ คือ อยากจะไปดูบ้านที่ทำขนมฝรั่งกุฎีจีน และปัจจุบันเหลือบ้านที่ทำขนมชนิดนี้แค่ 3 บ้านเอง

วัดซางตาครู้ส และชุมชนกุฎีจีน มีประวัติยาวนานกว่าวัดกัลยาณมิตรอีก ต้องเล่าย้อนไปถึงหลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2 ชาวไทยเชื้อสายโปรตุเกสที่เคยอยู่อยุธยาได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่นี่ ต่อมาพระเจ้าตากสินมหาราชทรงมอบที่ดินให้สร้างวัดซางตาครู้ส ซึ่งวันที่รับพระราชทานที่ดินตรงกับวันฉลองเทิดทูนไม้กางเขน  ถ้าแปลตามภาษาโปรตุเกส ซางตาครู้ส แปลว่า “ไม้กางเขนศักดิ์สิทธิ์” ตอนสร้างครั้งแรกเป็นอาคารไม้แต่ต่อมาเกิดไฟไหม้ครั้งใหญ่ในชุมชน จึงก่อสร้างใหม่ด้วยอิฐถือปูนรูปแบบเรอเนสซองซ์มียอดโดมแบบอิตาลี คล้ายกับพระที่นั่งอนันตสมาคม

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ตอนที่เรามาโบสถ์ไม่เปิดครับ คนที่ดูแลบอกว่า ถ้าอยากเข้าไปดูภายในให้มาเวลา 5 โมงเย็นโบสถ์จะเปิด นอกจากอาคารวัดแล้ว ยังมีศาลาริมน้ำทรงวิกตอเรีย ที่มีความสวยงามไม่แพ้กัน

ชุมชนกุฎีจีน

จากในวัดซางตาครู้สจะมีทางเดินเข้าชุมชนและพิพิธภัณฑ์บ้านกุฏีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

แดดเริ่มร้อนแล้วขอแวะจิบกาแฟ ที่พิพิธภัณฑ์กุฎีจีน ก่อนนะครับ “พิพิธภัณฑ์กุฎีจีน” เพิ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2560 นี้เอง ชั้นล่างจะเป็นร้านคาเฟ่เล็กๆ ดูอบอุ่นเหมือนอยู่ในบ้าน ในชั้นบนเป็นส่วนของพิพิธภัณฑ์ เปิดให้เข้าชมฟรี (ไม่ได้ซื้อของในร้านก็เข้าชมได้นะครับ)

ภายในจะจัดแสดงและบอกเล่าที่มาของชาวคาทอลิค ที่มีเชื้อสายโปรตุเกส รวมถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม ที่มีทั้งชาวญวน ชาวจีน หรือแม้แต่ฝรั่งชาติอื่นๆ ที่เข้ามาในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยเฉพาะบุคคลในประวัติศาสตร์ชื่อดังอย่างหมอบรัดเลย์ จากอเมริกาก็เคยอาศัยอยู่ที่ชุมชนนี้ด้วย

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

เจอภาพนี้ในพิพิธภัณฑ์ทำให้ทราบว่าบ้านไม้ฝรั่งที่เราเดินผ่านเมื่อกี้ คือบ้านของ หลุยส์ วินด์เซอร์ ชาวอังกฤษ หรือนายฮันเตอร์ เป็นเจ้าของห้างสรรพสินค้าแห่งแรกของประเทศไทยที่เรารู้จักในชื่อห้างหันแตร (เพิ่งเคยได้ยินชื่อเหมือนกันครับ)

ชุมชนกุฎีจีน

จิบกาแฟพอหายเหนื่อยแล้วเราขึ้นไปชมพิพิธภัณฑ์กันครับ

ชุมชนกุฎีจีน

ตรงนี้จัดแสดงเกี่ยวกับชาวโปรตุเกสที่เข้ามาทำการค้าขายกับไทย และที่มาของขนมไทยอร่อยๆ หลายชนิด ซึ่งส่วนใหญ่จะได้รับอิทธิพลมาจากชาวโปรตุเกส หรือที่เรารู้จักในชื่อท้าวทองกีบม้า นั่นเอง

ชุมชนกุฎีจีน

มีส่วนของข้าวของเครื่องใช้สมัยก่อนด้วยนะ

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

เดินขึ้นไปอีกจะมีทางขึ้นไปดาดฟ้าเพื่อชมทิวทัศน์โดยรอบด้วย พอขึ้นมาแล้วจะเห็น “เรือนจันทนภาพ” หรือเรือนไทยวิคตอเรีย ที่มีอายุกว่า 120 ปี มีความโดดเด่นที่หน้าจั่วรูปแสงอาทิตย์

ชุมชนกุฎีจีน

ชมทั่วแล้วเราก็จะไปตามหาบ้านที่ทำขนมฝรั่งกุฎีจีนกันต่อครับ รู้สึกอยากชิมมากๆ แล้ว

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

“ขนมฝรั่งกุฎีจีน” เป็นขนมลูกผสมระหว่างจีนกับฝรั่ง ตัวขนมเป็นตำรับขนมโปตุเกส ที่มีส่วนผสมแป้งสาลี ไข่เป็ด และน้ำตาล ผสมให้เข้ากันแล้วอบในเตาถ่าน ส่วนหน้าของขนมเป็นจีน มีลูกเกด ลูกพลับ ฟักเชื่อม และน้ำตาลทราย

ตอนนี้เหลือบ้านที่ยังทำอยู่ 3 บ้าน ร้านนี้เป็นของป้าอำพรรณ ตอนที่ไปกำลังเปิดร้านเลยครับ ร้านป้าอำพรรณนอกจากขนมฝรั่งกุฎีจีนแล้ว ยังมีขนมหน้านวล, ขนมกุสลัง และขนมก๋วยตั๊ส ที่เป็นขนมอบดั้งเดิมชาวโปรตุเกส ลองชิมแล้วขนมหน้านวลคล้ายๆ ขนมไข่ มีน้ำตาลไอซิ่งขาวๆ เคลือบหน้า ส่วนขนมกุสลัง และก๋วยตั๊ส จะคล้ายๆ แป้งกะหรีพัฟ

ชุมชนกุฎีจีน

ร้านหลานแม่เป้า เสียดายตอนที่ไปยังไม่เปิด

ชุมชนกุฎีจีน

และร้านธนูสิงห์อยู่ใกล้ๆ พิพิธภัณฑ์ ตอนที่ไปกำลังอบขนมอยู่เลยครับ มีกลิ่นหอมๆ ลอยออกมาต้อนรับเราข้างนอกด้วย ต้องขอเข้าไปดูในครัวหน่อยแล้ว

ชุมชนกุฎีจีน

ชุมชนกุฎีจีน

เพิ่งอบเสร็จใหม่ๆ น่าทานเชียว

ชุมชนกุฎีจีน

มาถึงที่ก็ต้องขอชิมขนมที่ออกจากหน้าเตาหน่อยแล้ว รสชาติเหมือนขนมไข่ครับ หอมหวานอร่อยดีแบบขนมโบราณ

ชุมชนกุฎีจีน

ในที่สุดวันนี้ก็บรรลุเป้าหมาย ตามหาบ้านที่ทำขนมฝรั่งกุฎีจีนเจอเรียบร้อยแล้ว ขอส่งท้ายด้วยภาพนี้ละกันครับ นั่งจิบกาแฟ และทานขนมฝรั่งกุฎีจีนในบรรยาศกลิ่นอายประวัติศาสตร์ ชุมชนโบราณ เสาร์-อาทิตย์หน้าจะไปเที่ยวไหน ฝากติดตามเพจเฟสบุค Rabbit Weekend  และ Twitter @rabbit_weekend ด้วยนะครับ ขอบคุณครับ

ชุมชนกุฎีจีน


ชุมชนกุฎีจีน

การเดินทาง

ถ้ามารถส่วนตัวสามารถจอดรถที่วัดกัลยาณมิตรได้ แล้วเดินริมน้ำมา

เรือข้ามฟ้า จากท่าปากคลองตลาดมาลงที่วัดกัลยาณมิตร 

แผนที่(วัดกัลยาณมิตร)

https://goo.gl/maps/JdECJKfn9PG2